Nova formula ZBCG: „Made in Belgrade“

Piše: Balša Knežević

Nakon što je dobio nalog od svog beogradskog šefa Aleksandra Vučića da po svaku cijenu destabilizuje aktuelnu vlast u Crnoj Gori, lider Demokratske narodne partije (DNP) Milan Knežević nije se mnogo mislio. Srušio je sve što je bilo u njegovoj moći i kao svaki dobri potrošni politički resurs, nastojao je da obavi zadatak i napravi što više haosa u okviru vladajuće koalicije.

O rejtingu i budućnosti partije nije ni mislio – važno je bilo samo napraviti što više destabilizacije.

Knežević, koji je zbog naklonosti Beogradu dobio nadimak Ćaci-Pipun, uspio je da vještačku krizu oko postrojenja za preradu fekalija u Botunu izjednači sa nacionalnim pitanjem srpskog jezika, simbola i dvojnog državljanstva. Nakon što mu, očekivano, nije prošla destabilizatorska akcija sa promjenom Ustava u dijelu indentitetskih pitanja, Knežević i njegov DNP napustili su Vladu i najavili da više ne podržavaju vlast u Podgorici.

Pipun sve izgubio, a nije dobio ništa

Osim što su izgubili sve, Knežević i njegov DNP nijesu dobili ništa. Jedino što za sad Vučićevi DNP poslušnici nijesu uspjeli da sruše je koalicija Za budućnost Crne Gore (ZBCG), koja se nekim čudom još uvijek održava na okupu. 

Ćaci-Pipun, njegovi DNP aparatčici i veliki gazda

Istina, način na koji još uvijek nekako funkcioniše koalicija ZBCG je nezapamćeni politički kuriozitet – jedna njena članica na čelu sa Novom srpskom demokratijom (NSD) Andrije Mandića je u vlasti, dok je Kneževićev DNP u opoziciji.

Već smo pisali da je ovakva ideja o „opstanku“ koalicije Za budućnost Crne Gore (ZBCG), tako što bi jedan njen stub ostao u Vladi, a drugi završio u opoziciji, pokušaj da se nemoguće predstavi kao normalno.

Jer svako ko je iole upoznat sa time kako koalicija funkcioniše, jasno mu je da je to politički sporazum koji podrazumijeva zajedničku odgovornost, zajedničku politiku i zajednički nastup. Dakle, sve suprotno od onoga što ZBCG sad predstavlja – disfunkcionalnu konstrukciju partija koje imaju potpuno suprotan način djelovanja.

Fingirani sukob prerasta u pravi

Jasno je da Knežević po nalogu Vučića već duže vrijeme nastoji da destabilizuje prilike u Crnoj Gori, koja sada već uveliko zatvara poglavlja u pregovorima sa Evropskom unijom. Drugi krak Vučićeve politike koji predvodi Andrija Mandić, nastoji da zadrži svoje pozicije u vlasti i spremni su da za to žrtvuju destabilizatorsku priču o „ugroženosti nebeskog srBstva“.

NSD ipak više ne želi da se igra “ugroženog srBstva”

Iako se u javnosti pojavljuju spekulacije da je mimoilaženje na relaciji Knežević-Mandić, odnosno DNP-NSD fingirano i naručeno iz Beograda, da bi prosrpske partije na sledećim izborima obuhvatile što širi dijapazon biračkog tijela, teško da će se to završiti samo na pretvaranju. Jer Knežević bi morao da bude patološki mazohista kad bi mirno gledao kako mu partner sjedi u vlasti, vozi se službenim automobilima i avionima, dok se on valja po botunskom blatu destabilizacije po naređenju beogradskog šefa. 

Beogradski recept

Međutim, nije isključeno da će koalicija ZBCG opstati i to upravo po Beogradskom receptu koji je patentirao Aleksandar Vučić.

Formula koju primijenjuju za opstanak ZBCG, da dio koalicije ostane u vlasti, a dio u opoziciji, je veoma čudna, ako ne i apsurdna. Ali ta formula je nešto što je već viđeno, i to kod Vučića, u njegovom spoljnopolitičkom modelu.

Srpski autokrata je godinama bio poznat po tome što je na međunarodnoj sceni sjedio ne na dvije, već na onoliko stolica koliko su to nalagali lični interesi njega i njegove kakistokratske klike.

Evropi i zapadu je dao Kosovo, litijum, kupovao Rafale… za SAD i administraciju Donalda Trampa pripremao je Generalštab, prodavao je oružje Ukrajini, dok se pretvarao da je najveći rusofil u istoriji ovih prostora, nije se priključio sankcijama Rusiji, ali je Srbija redovno osuđivala agresiju Rusije na Ukrajinu. Kinezima je prodao istok Srbije da bi pridobio njihovu naklonost. 

ZBCG preuzeo Vučićev model

Sličnu formulu primijenjuju sada Knežević i Mandić – dok jedan iz opozicije želi da pridobije tvrdokorne prosrpske glasove, drugi izigrava Evropejca i nastoji da se dodvori umjerenijim biračima. I sve to u okviru koalicije koja još misteriozno opstaje! Isti model po kojem je Vučić funkcionisao godinama na spoljnopolitičkom planu.

Neslavan kraj

Međutim, ovakav način djelovanja koji se zasniva na koegzistenciji politički nespojivih principa osuđen je na propast. Vučića je njegova politika sjedjenja na više stolica dovela do potpune međunarodne kompromitacije.

Prilikom boravka u Kini u septembru prošle godine objavljena je grupna fotografija svih inostranih zvanica kineskog predsjednika Si Đinpinga, a Vučić je opet, iako je bio samo jedan od dva lidera iz Evrope, bio u posljednjem redu, izolovan od svih. Prilikom posjete Moskvi na Dan pobjede 9. maja prošle godine propisno je isponižavan, skrajnut u posljednje redove i ćoškove, a još gora sudbina ga je snašla u SAD. Umjesto najavljivanog sastanka s američkim predsjednikom, Vučiću je u maju prošle godine zabranjeno da uđe na imanje Donalda Trampa u Mar–a–Lagu na Floridi. Tako izblamiran, objavio je da mu je navodno, naglo pozlilo pa je morao da prekine posjetu SAD i vrati se u Beograd.

Nakon toga Trampova administracija je maltene blokirala dolazak novog amabasadora u Beograd, iako je imenovanje Marka Brnovića bilo potrvrđeno još u martu.

Što se tiče Evrope, iako zvanično ne kritikuju Vučića koliko realno zaslužuje zbog njegovog snishodljivog odnosa, srpski autokrata je sve češće na meti zvaničnika iz EU, a Srbija je odavno zaglavljena na putu evropskih integracija, gdje godinama nije otvorila poglavlje. Najnoviji udarac iz EU dolazi u vidu izjave komesarke za proširenje Marte Kos, koja je poručila da bi Unija mogla da uskrati sredstva iz paketa od 1,6 milijardi eura kredita i grantova za Srbiju, nakon što je Beograd usvojio zakone koji “narušavaju povjerenje” u posvećenost vladavini prava.

Ako je suditi po nezavidnoj situaciji u kojoj se sada našao Vučić, Mandića i Kneževića takođe očekuje propast ukoliko se i dalje budu pridržavali političkog modela svog beogradskog nalogodavca.