UKOLIKO KONCESIJA ZA AERODROME NE PROĐE: Šamar za EU, nova prilika za Srbiju

Predlog odluke o davanju koncesije za aerodrome u Podgorici i Tivtu, koji je Vlada Crne Gore utvrdila početkom mjeseca i dalje predstavlja jednu od najvažnijih ekonomskih tema u dražavi, čiji se epilog željno iščekuje. Prema predlogu koji je utvrdila Vlada predviđeno je da koncesija bude dodijeljena prvorangiranom ponuđaču Incheon Airport Consortium (IAC) iz Južne Koreje na period od 30 godina.

U predlogu koji je objavila Vlada između ostalog se navodi da je obaveza koncesionara da po zaključenju ugovora uplati jednokratnu koncesionu naknadu od 100 miliona, varijabilnu koncesionu naknadu od 35 odsto godišnjeg prihoda, kao i da investira u oba aerodroma 300 miliona u periodu od 30 godina.

Portal Aktuelno već je pisao koliko će ova odluka Vlade, ukoliko bude potvrđena u Skupštini, donijeti benefita ne samo kad su u pitanju dva crnogorska aerodroma, već i renome cijele države kao prestižne turističke destinacije.

Još bez datuma sjednice Skupštine na kojoj bi se raspravljalo o koncesiji za aerodrome

Ratifikacija u Skupštini

Ugovor o koncesiji sa južnokorejskom kompanijom mora usvojiti Skupština, a da bi koncesija prošla, za nju mora da glasa 41 poslanik. Predsjednik Skupštine Andrija Mandić još nije zakazao sjednicu na kojoj će se poslanici izjasniti o ovom predlogu, iako ga je Vlada poslala prošle sedmice.

Partije vlasti još uvijek se nijesu ni izjasnile o tome hoće li podržati prijedlog o davanju koncesije za crnogorske aerodrome.

Protiv koncesije za aerodrome nedvosmisleno se izjasnio Evropski savez, politička grupacija čiju okosnicu čine Socijaldemokrate i Socijaldemokratska partija (SDP) – konstituenti nekadašnjeg jedinstvenog SDP-a.

Kada je u pitanju najjača opoziciona partija, Demokratska partija socijalista (DPS), ona je najavila da će glasati protiv koncesije, što je u utorak saopštio poslanik DPS-a Mihailo Anđušić za TV Vijesti. Ovakva odluka DPS-a predstavlja blago rečeno kuriozitet, ako imamo u vidu da je u novembru 2017. godine odluku o davanju koncesije za aerodrome Podgorica i Tivat donijela upravo DPS Vlada na čijem je čelu bio Duško Marković.

Krivokapićev model

Ukoliko DPS ostane pri svojoj odluci da ne podrži koncesiju za aerodrome, ne samo da će na najapsurdniji način pogaziti nešto za što su se i sami godinama zalagali, čak i inicirali, već će za njih moći da se kaže da su potpali pod uticaj takozvane SDP politike ćeranja investitora, čiji je simbol bivši lider ove partije Ranko Krivokapić.

DPS ide protiv odluka za koje se godinama zalagao?

Kako smo već pisali, SDP na čijem je čelu tada bio Krivokapić, bio je glavni protagonista ćeranja francuske kompanije za upravljanje aerodromima VINCI Airports na čijem se dovođenju u Crnu Goru radilo krajem 2014. godine. Da je posao u Crnoj Gori realizovan, naša država bi već tada bila povezana sa više od 20 aerodroma u Evropi direktnim linijama. Ali Krivokapiću i njegovom tadašnjem partijskom kolegi Ivanu Brajoviću koji su imali diretne benefite od sabotiranja koncesije, tadašnjoj opoziciji, NVO i paramedijskom sektoru iz samo njima poznatih razloga ovo nije odgovaralo pa su udruženim silama doprinijeli pravljenju ogromne štete državi Crnoj Gori. Sada VINCI investira i upravlja aerodromom u Beogradu, koji su preuzeli u februaru 2019. godine nakon potpisivanja ugovora o koncesiji na 25 godina. VINCI Airports u julu 2019. pokrenuo projekt vrijedan 730 miliona eura za modernizaciju aerodroma Nikola Tesla u Beogradu.

Pod parolom navodne zaštite državnih interesa, Krivokapić i njegov SDP su doprinijeli ćeranju kredibilnih ulagača. Koliku je štetu napravio Krivokapić, uz saučesnike iz NVO, paramedijske i tada opozicione političke sfere, najbolje govori činjenica da investitor koji je bukvalno poćeran sa Kraljičine plaže i Velike plaže u Ulcinju, sada uspješno investira u ”Beograd na vodi”.

Ćeranje investitora u Srbiju i anti-EU politika

Na osnovu primjera koje smo naveli, jasno je da je naopaka politika SDP-a, koju nažalost sad namjerava da prihvati i DPS, ćerala investitore iz Crne Gore, a to rade i danas. Isti ti investitori, nakon protjerivanja iz Crne Gore ulagali su u projekte u Srbiji koji su se pokazali više nego uspješni.

Da li će naopaka politika ponovo spriječiti koncesiju?

Istorija odbijanja velikih stranih investicija, kao što su koncesije za aerodrome, ili tjeranje investitora sa crnogorskog primorja, pokazala je da ne samo što Crna Gora trpi štetu od takvih odluka, već u većini slučajeva nakon naših grešaka, Srbija uveliko profitira.

To nameće pitanje za koga rade oni koji su protiv velikih investicionih projekata kao što je koncesija za aerodrome koja treba da se sprovede? Da li za Crnu Goru ili za Srbiju?

Jer ako u crnogorskom parlamentu ne bude potvrđena odluka o davanju koncesija za aerodrome u Podgorici i Tivtu, direktnu korist imaće Beograd, ali i Tirana. Ukoliko se ne krene u koncesiju, crnogorski aerodromi će ostati nekonkurentni, a putnici će, kao i zadnjih nekoliko godina, u širokom luku zaobilaziti Podgoricu i Tivat, a ići u Beograd i Tiranu.

Osim toga, projekat koncesije crnogorskih aerodroma, neskriveno podržava i Evropska unija, koja zna da je modernizacija vazdušnih luka i usklađivanje sa evropskim standardima, jedan od važnih elemenata pristupanja Crne Gore EU.

Dakle, ukoliko koncesije za aerodrome ne prođu u Skupštini, ne samo što će oni koji su glasali protiv morati da polažu račune Evropskoj uniji, već će biti prinuđeni da daju odgovor na pitanje građana – ko je odgovoran za odluku od koje profitiraju samo susjedne države, prije svega Srbija i Albanija? Dok crnogorski aerodromi ostaju odredišta na koja ide samo ko mora.