Slučaj „Ribar“ i geopolitičke igre preko crnogorskih leđa

Piše: Neven Mitrović

Vijest o hapšenju i protjerivanju Mihaila Zvinčuka, šefa uticajnog ruskog ratnog bloga Ribar (Rybar) i njegovih saboraca-propagandista, bila je udarna u crnogorskim medijima svega par dana. Danas, Zvinčuka i njegovu grupu niko više ne pominje iako su prema saopštenju Uprave policije protjerani iz razloga „nacionalne i unutrašnje bezbjednosti“.

Iako bi vlast sada, po svemu sudeći, najradije da se zaboravi spektakulrno hapšenje “Ribara” iz očigledno špijunske mreže GRU, koji su vršljali po Crnoj Gori, ne može se zanemariti nekoliko detalja koji privlače pažnju.

Prije svega treba pomenuti da se telegram nalog, kojim se korsite Mihail Zvinčuk i njegova ekipa, smatra jednim od tri ključna kanala komunikacije koje koriste ruske službe tokom informativne borbe sa zapadnim silama i Ukrajinom tokom proteklih nekoliko godina od kako je Rusija izvršila invaziju na tu zemlju.

Hibridne prijetnje 

Upravo preko ovih kanala čitaoci se mogu informisati o „nezvaničnoj“ politici zvanične Moskve koja se tiče mnogih gorućih pitanja. Pod posebnom pažnjom hibridnog uticaja ove mreže bili su mediji i defamacija medijske pozicije zapadnih demokratija – Evropske unije (EU), Sjedinjenih Američkih Država (SAD), Velike Britanije (UK), NATO-a i brojnih drugih entiteta povezanih sa zapadnom politikom.

Milojko Spajić više ne bi o Zvinčuku, sad bi malo o Evropi

Ova mreža dobro obučenih i dobro plaćenih agenata se veoma često koristila u mnogim zemljama, prije svega zapadnim, kako bi nametala Moskvi blizak propagandni narativ. Bilo kroz rad na rušenju legitimnih vlasti, protežiranje ruskog narativna, miješanje u izborne procese, smetnje ekonomskim interesima, do borbe protiv trećih interesa u određenim zemljama – ova grupacija ima jasan cilj, mandat, resurse i ljude da realizuje svoje subverzivne planove.

Izbori – BiH (RS), Srbija, Crna Gora

Upravo njihov dolazak u region u vrijeme izbora u Bosni i Hercegovini (BiH), gdje im je od posebnog interesa bio entitet Repubika Srpska je veoma simptomatično. Jer je upravo u izbornoj kampanji u BiH očigledno iskorišćen dio njihovog znanja, resursa i podrške.

Nakon što su obavili posao u BiH trebala je da uslijedi pauza u Crnoj Gori, kako bi se, po svemu sudeći, prikupio propagandni materijal i odradila priča o tome koliko je štetan ulazak naše zemlje u EU. Naredna stanica bila je Srbija u kojoj su zakazani izbori za 25. oktobar.

Oprema pronađena kod grupe “Ribar”

Međutim, balkansku turneju je prekinula crnogorska Agencija za nacionalnu bezbjednost (ANB), uz očiglednu podršku partnerskih organizacija.

Dogovor oko dizela i američki uticaj

Tu dolazimo i do veoma simptomatičnog momenta – ćutanja onih koji su raspisali nagradu od 10 miliona američkih dolara – što je preko polovine iznosa budžeta ANB.

Američki Stejt department, kroz svoj program Rewards for Justice, nudio je nagradu od 10 miliona dolara za informacije koje bi dovele do identifikacije ili lociranja osoba povezanih sa projektom Rybar i njegovim osnivačem Mihailom Zvinčukom. Naša služba je prije nekoliko dana imala jedinstvenu priliku bi se javi da preuzme nagradu.

Ruske vlasti bi očigledno bile spremne za razmjenu dijela disedenata koji bi bili pušteni na slobodu, u zamjenu za grupu “Rybar” i njima slične. U tom pravcu su išle i neke poruke ruskih diplomata. Međutim, desilo se nešto neubičajeno. Špijuni koji su prema riječima premijera Milojka Spajića “hibridno djelovali imali visokosofisticiranu tehniku, ugrožavali evropski put Crne Gore”, ispraćeni su za Beograd redovnim večernjim letom, kao da su kojim slučajem alpinisti koje je spasila naša Gorska služba. Sa sve ambasadorom Rusije na aerodromu.

Zvinčuk i ekipa sa ambasadorom Rusije u Crnoj Gori Aleksandrom Lukašikom na podgoričkom aerodromu

Tu dolazimo i do možda ključnog geopolitičkog događaja koji može biti povezan sa onim što se u petak dešavalo u Crnoj Gori – dogovora SAD i Rusije oko isporuke ruskog dizela, čija je cijena već na 6.5 USD za galon, što je nezapamćeno u Americi.

Postavlja se logično pitanje da li je administracija američkog predsjednika Donalda Trampa željela da pošalje poruku saradnje Rusima, pa je izbor pao upravo na Crnu Goru u kojoj su se u ključnom geopolitičkom momentu zatekli Zvičnuk i njegova ekipa. Naravno, važan faktor u tim geopolitičkim igrama predstavlja i slaba, marionetska vlast koja će se povinovati stranim pritiscima. A teško da postoji slabija vlast od ove koju predvodi Milojko Spajić.