Jedinstvena SPC u Crnoj Gori više ne postoji, moguća dva epiloga crkvenog sukoba

Razmjena saopštenja i indirektne međusobne kritike između filijala crkve Srbije u Crnoj Gori – Mitropolije crnogorsko-primorske (MCP) i Eparhije budimljansko-nikšićke (EBN), koje se desilo prošle nedjelje, samo je potvrdilo postojanje dubokih podjela u ovoj organizaciji, o čemu Portal Aktuelno piše već duže vremena.

Sukob između EBN na čelu sa ćaci-mitropolitom Metodijem Ostojićem i MCP koju predvodi Joanikije Mićović, kulminirao je prije svega zbog različitog pogleda ove dvije filijale na politiku srpskog autokrate Aleksandra Vučića.

Svoju lojalnost Vučiću Metodije je pokazao kada je njegova Eparhija budimljansko-nikšićka stala u odbranu lika i djela srpskog autokrate. U saopštenju Metodijeve EBN, između ostalog je poručeno da „Vučićeve poruke unose mir među svetosavski narod i čuvaju jedinstvo SPC“.

Aleksandar Vučić i njegov pripejd patrijarh Porfirije Perić

Ovakvo saopštenje uslijedilo je kao reakcija na poprilično oštro saopštenje MCP na čelu sa Joanikijem Mićovićem, iz kojeg je, između ostalog, poručeno Vučiću da je „štetno sa pozicije predsjednika Srbije upućivati neodređene kritike na račun Crkve“.

Razmjena saopštenja sa dijametralno suprotnim stavom prema Vučiću nije iznenadila nikoga ko prati dešavanja unutar crkve Srbije. Visoki funkcioneri ove organizacije već duže vremena su duboko podijeljeni na „ćaci-vladike“, odnosno lojaliste odane Aleksandru Vučiću i one koji se protive njegovoj, kako je nazivaju, „veleizdajničkoj politici“.

Međutim, kulminacija sukoba u vidu razmjene suprotstavljenih saopštenja, nije pokazala samo razliku kada je u pitanju odnos prema Vučiću, to je uostalom površinska politička dimenzija za koju se uhvatila gotovo čitava javnost.

Nesuglasice na relaciji MCP – EBN koje su kulminirale prošle nedjelje, predstavljaju događaj koji može biti prekretnica i odrediti sudbinu crkve u Crnoj Gori, samim tim i uticati na ukupni razvoj i budućnost države.

Joanikije i Metodije ne samo da su izrazili različit stav prema Vučiću, već su faktički birali između Vučića i Amfilohija Radovića. Poznato je da Amfilohije nije podnosio Vučića i da je gajio duboki animozitet prema njemu prije svega zbog izdaje „kosovskog zavjeta“.

Metodije je bezrezervno stao uz Vučića, iako mu je pokojni Amfilohije bio mentor. Time je, kako smo već pisali, izdao sve za što se pokojni Radović zalagao.

Metodije Ostojić izdao svog mentora Amfilohija i postao Vučićev ćaci-mitropolit

Sa druge strane Joanikije pokušava da odbrani liniju koju je zastupao Amfilohije, a čiji je amanet izbrisala centrala SPC u Beogradu jer su znali da je pokojni mitropolit planirao i gotovo pripremio teren za potpisivanje temeljnog ugovora sa „Pravoslavnom crkvom u Crnoj Gori“.

Nakon razmjene ovako suprotstavljenih saopštenja postaje jasno da jedinstvena crkva koja se naziva Srpska pravoslavna crkva (SPC), ili crkva Srbije, u Crnoj Gori više ne postoji. SPC je u Crnoj Gori sad podijeljena na dva apsolutno suprotstavljena tabora i primirje i pomirenje među njima nije moguće u ovakvim političkim okolnostima koje će se samo zaoštravati.

Izlaz iz sukoba, može da se desi samo po dva scenarija.

Prvi je da u ovom sukobu prevagne Metodijeva struja, a u tom slučaju crkva u Crnoj Gori postala bi ogranak crkve Srbije koja više ne bi imala nikakvu autonomiju i koja se ništa ne bi pitala. U tom slučaju sve odluke bi bile donošene u Beogradu, a crnogorskoj filijali bi ostalo samo da ih poslušno sprovodi.

Ukoliko bi pobijedila druga opcija, koju sada predvodi Joanikije Mićović, to bi otvorilo put za formiranje Pravoslavne crkve u Crnoj Gori (PCCG), za što se zalagao i pokojni Amfilohije Radović.

Bez obzira kako će se odvijati sukob dva crnogorska tabora unutar SPC, jedno je jasno – za državu Crnu Goru najbolje rješenje je da podrži onoga ko će što prije obezbijediti stvaranje PCCG. Jer samo formiranjem PCCG se može izbjeći raskol i haos u crkvi koji će destabilizovati i cijelu državu.

Da li će Joanikije imati snage da realizuje Amfilohijev amanet

Formiranjem sopstvene pravoslavne crkve, Crna Gora bi se konačno oslobodila uticaja Beograda i imala svoju crkvenu suverenost.

Dakle, sukob „lojalista“ i „antivučićevaca“ u crkvi Srbije, koji se odvija već godinama, a koji je prošle nedjelje doživio kulminaciju i postao javan, može imati samo dva epiloga – apsolutnu kontrolu Beograda i utapanje crnogorskih frakcija crkve u SPC, ili crkvenu samostalnost PCCG i stabilnost Crne Gore u EU kao nezavisne države.

Pitanje je samo da li u MCP postoji dovoljno odlučnosti i snage da se odupre ucjenama i pritisku Beograda, i da Crkva u Crnoj Gori realizuje ključni segment amaneta pokojnog Amfilohija Radovića.

R.A. – B.K.