Povežite se sa nama

Društvo

VIDROVAN: UBNOR i antifašisti na Vidrovanu obilježili 80 godina od osnivanja nikšičkog NOP odreda

Objavljeno

-

Podijeli ovo na društvenim mrežama
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter

Na Vidrovanu kod Nikšića juče je prigodnim govorima i polaganjem cvijeća na spomenik nikšićkom NOP odredu obilježena 80-togošnjica od početka njegovog osnivanja.

Predsjednik UBNOR-a i antifašista Slobodan Bato Mirjačić je u svom govoru podsjetio da je: “sve do 2002.godine današnji dan u Crnoj Gori obilježavan kao Dan Republike, koji je bio najveći praznik Socijalističke Jugoslavije, jer toga dana 29.novembra 1943. godine u Jajcu je donesena odluka o formiranju Federativne Narodne Republike Jugoslavije, kao zajednice ravnopravnih naroda i narodnosti. Ukinuta je monarhija i postavljeni su temelji prve multinacionalne, multikonfesionalne, multijezičke, socijalističke, radničke države na ovim prostorima.

“Partizanski pokret je u herojskoj borbi uspio da pobjedi sve reakcionarne snage: četnike, ustaše, njemačke i italijanske fašiste i na taj način stvori državu, čime je ostvaren viševekovni san juznoslovenskih naroda da žive zajedno kao slobodni i ravnopravni. Svojom ulogom i doprinosom koji je Crna Gora dala u slamanju fašizma, mi smo se sa punim pravom ponosili, uvijek ćemo se ponositi, a to nam je priznao i sav napredni svijet, koji je isticao naš herojski, slobodarski duh na kome su nam zavidjeli mnogo veći i brojniji narodi.

A, evo danas poslije toliko godina i u antifašističkoj i slobodarskoj Crnoj Gori pojavljuju se pomračeni umovi koji krivotvore istoriju i nazivaju zločincima one koji su izvojevali veličanstvenu pobjedu, a zločince i izdajnike hoće da pretvore u oslobodioce. Izgleda da je to sudbina koje se, evo, vjekovima ne možemo osloboditi, da radimo u korist vlastite štete, a za tuđe interese.

Još je Sveti Petar Cetinjski kumio i molio-…”ne budite tuđa metla i lopata, ne ližite tuđe šake, ne obijajte tuđe pragove, ne dajte se varati, ne dajte se kupovati, ne budite tuđa sreća, vrćite se sebi i svome, tako vi ljeba i vode, tako se lako s dušom rastajali, tako vi zemlje u koju ćete, ne režite jedan na drugoga, ne pijte krv jedan drugome, ne kopajte jamu jedan drugome, ne radite za svoju pogibiju, e vi sve ponesoše, e vi mozak popiše, e vi strv poginu, e ve iskopaše da vi nema ni imena ni pomena. Pod svoje nebo, na okup oko svoga Sunca, Crnogorci, o Crnogorci!”- ove riječi Svetog Petra Cetinjskog i dan danas su aktuelne, jednako kao i onog dana kad su izgovorene. I zato ih treba stalno isticati ne bi li se dozvali pameti”- istakao je Mirjačić.

Milorad Rade Drašković, istaknuti antifašista održao je govor o istorijskim aktivnostima nakon formiranja prvog NOP odreda, pa je u svom obraćanju istakao: “Glavni razlog zbog kojeg smo se okupili na današnji dan je taj da je prije tačno 80 godina – 29.novembra 1941.godine, ovdje u Gornjem Polju formiran Nikšićki narodnooslobodilački partizanski odred. Na osnovu zaključaka Vojnog savjeta Glavnog štaba održanog 15.novembra u selu Gostilje kod Danilovgrada pod vođstvom Ivana Milutinovića 29.novembra je izdata naredba o preformiranju Durmitorskog odreda od kojeg je formiran Durmitorski odred za Šavnički srez i Nikšićki partizanski odred za Nikšić i zapadnu Boku, a štab su sačinjavali dotadašnji rukovodioci Durmitorskog odreda: komandant Sava Kovačević, politički komesar Milinko Đurović i njegov zamjenik Veljko Zeković.

Niksicki NOP odred ubrzo je izrastao u jaku vojnu formaciju u čijem sastavu su bili partizanski odredi svih okolnih mjesta nikšićkog sreza i Golijski bataljon, kao i ilegalna četa Đuro Đaković. Tokom 1941.godine odred je djelovao na teritoriji zapadne Crne Gore, a njegovi bataljoni su djelovali u istočnoj Hercegovini. Odmah po formiranju, jedinice ovog odreda vrše diverzije na put i prugu ka Trebinju, napadaju željezničke kompozicije, vode borbe u reonu Gornjeg Polja i Kočana, kao i na sektoru Grahovo-Risan ne dozvoljavajuci italijanskim snagama da prodru iz Boke ka unutrašnjosti Crne Gore.

Usljed nepovoljnih razvoja događaja u Srbiji i neprijateljske ofanzive Drug Tito je 22.oktobra uputio zahtjev da se u zapadnu Srbiju uputi 2500 dobro naoružanih boraca na dobrovoljnoj osnovi,koji ce uci u sastav Crnogorskog partizanskog odreda za operacije u Sandžaku.Bataljon je imao pet četa i 506 boraca,rukovodilaca i manji broj borkinja-drugarica i dobio je naziv”Peko Pavlović”, a njegovi borci su pokazali u borbama nenadmašnu hrabrost i vojničke vještine.

Od decembra 1941 do marta 1942. Nikšićki NOP odred dejstvuje na širem području Crne Gore i istočne Bosne i Hercegovine.Pored uspješnih dejstava na tako velikom prostoru,odred šalje ispomoć ostalim borbenim jedinicama ka Katunskoj Nahiji i Bjelopavlićima, a iste godine je držao italijanski garnizon u Nikšiću u blokadi puna 42 dana.

Nikšićki NOP odred je u toku NOR-a odigrao važnu ulogu i dao ogroman doprinos u oslobađenju zemlje. Iz Nikšićkog NOP odreda poginulo je preko 1300 boraca, a 39 je proglašeno narodnim herojima. Obilježavajući godišnjicu NOP odreda, govoreći o njegovoj ulozi i značaju koji imao odmah poslije 13-to julskog ustanka, a i kasnije tokom rata, moramo istaći i ulogu i žrtve koje je podnio ovaj kraj i njegovi stanovnici, koji su nesebično pomagali borce odreda djeleći sve što su imali.

Ali isti ovaj kraj je više puta u toku rata bio slobodna teritorija na prostoru Nikšićkog sreza.T aj dobročiniteljski odnos stanovnika ovog kraja prema borcima NOR-a okupator je dobro znao i kad god je imao priliku svetio se nedužnim ljudima. Najmonstruozniji zločin koji su fašisti učinili stanovništvu ovog kraja desio se neposredno pred povratak partizanskih jedinica iz Bosne, kada je jedna njemačka jedinica za samo dva dana ubila 208 osoba među kojima i 41 dijete.

Doprinos ovoga kraja pobijedi nad fašizmom je nemjerljiv, a to najbolje pokazuju žrtve koje je ovaj kraj imao u ratu: poginulo je 166 boraca, bilo je 277 žrtava fašističkog terora, od čega 113 žena i 41 dijete, a ovaj kraj je dao 3 narodna heroja i 56 nosilaca “Partizanske spomenice”. Žrtve ovog kraja ne smijemo zaboraviti, a na to nas opominje 31 spomen-obilježje podignuto ovim herojima. Na to nas obavezuju svi poginuli, koji su ugradili svoje živote u temelje naše Države.

To je i naša obaveza prema budućim generacijama, danas čak i više nego ikad od kraja drugog svjetskog rata, jer je svakog dana sve više onih koji nipodaštavaju partizanski pokret i pokušavaju rehabilitovati četnički tvrdeći da je on bio antifašistički. Ta notorna laž plasira se u zadnje vrijeme preko raznih sredstva informisanja: TV stanica, portala, časopisa, preko kvazi istoričara, a sve sa jednim ciljem-da se umanji doprinos partizanskog djelovanja u antifašističkom svijetu, kao i doprinos Crne Gore u konačnoj pobjedi nad fašizmom. I to se ne radi slučajno, jer ako se Crnoj Gori oduzme antifašizam, oduzeće joj se i pravo na državnost. To slobodarski crnogorski narod neće i ne smije dozvoliti i svakim povodom to ćemo isticati i ponavljati ne dozvoljavajući izjednačavanje domaćih izdajnika sa partizanima, kao i ne dozvoljavajući da ta borba i žrtve padaju u zaborav. Naša borba za slobodu sročila je i stihove: Puzi slobodo, ne treba da letiš, Nek tvoje kosti pokrivaju krpe. Al’ jednom ispod mrtve hrpe Životom ćeš se smrti da osvetiš!! DA JE VJEČNA CRNA GORA!! “- završio je Milorad Drašković svoje izlaganje stihovima Ivana Gorana Kovačića.

Podijeli ovo na društvenim mrežama
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Klikni za komentar
Prijava
Notifikacija
guest
0 Komentara
Inline reakcije
Prokomentarišite i vi
Sponzor

Najčitanije