Pravoslavna crkva u Crnoj Gori se nameće kao nužno rješenje crkvenog pitanja

Piše: Balša Knežević

Amanet pokojnog Amfilohija Radovića više nije tabu tema. Njegovo zavještanje o Pravoslavnoj crkvi u Crnoj Gori sve više se pominje kao, ne samo logično, već i jedino realno rješenje crkvenog pitanja u našoj državi.

Crna Gora predstavlja kuriozitet u pravoslavnom svijetu, jer je jedina država koja nema svoju autokefalnu crkvu, već je decenijama pod vjerskom okupacijom novokomponovane crkve Srbije, koja se u istorijskim arhivima javlja tek posljednjih stotinak godina. 

Bivši crnogorski premijer Zdravko Krivokapić juče je istakao u prvi plan jedino realno rješenje crkvenog pitanja u Crnoj Gori. Krivokapić je u objavi na mreži Iks poručio da treba vratiti odluku iz maja 2006. godine kojom je definisana Pravoslavna crkva u Crnoj Gori.

“Iako sam imao i brojnije informacije o izboru patrijarha Srpske pravoslavne crkve, sada imamo jasno svjedočanstvo o nečastivom djelovanju koje je projektovao „Gospodar svih Srba“. Uvijek treba biti u istini i reći: onaj koga nije izabrao Sveti Duh – nije dostojan”, naveo je Krivokapić.

Bivši premijer Zdravko Krivokapić

On dodaje da se “ne može se služiti Bogu i mamonu”

“Stoga treba odmah povratiti Odluku iz maja 2006. godine kojom je definisana Pravoslavna crkva u Crnoj Gori”, naveo je Krivokapić u objavi na mreži Iks.

Krivokapić je za vrijeme svog mandata važio za osobu koja je veoma privržena vjeri, a pojedinim svojim aktivnostima zavrijedio je epitete vjerskog fanatika. Ipak, privrženost istinskim pravoslavnim vrijednostima kod Krivokapića nikad nije dovođena u pitanje. Zato i ne čudi što je uputio direktnu kritiku vrhu korumpirane i ispolitizovane crkve Srbije, koja je postala slijepo političko oružje u rukama autokrate Aleksandra Vučića.

Da Krivokapićev slučaj nije izolovan incident potvrdio je i mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije Mićović koji je prije nekoliko dana na liturgiji u crkvi Svetog Nikole u Drušićima poručio da se „budućnost Crne Gore ne može graditi na rušenju Lovćenske kapele, već na zavještanju mitropolita Danila i Amfilohija“.

Čitaocima Portala Aktuelno ne treba objašnjavati što je suština Amfilohijevog zavještanja, odnosno amaneta, ali u kontekstu konačnog rješavanja crkvenog pitanja u Crnoj Gori važno je ponoviti o čemu se u konkretnom slučaju radi.

Joanikije se vraća Amfilohijevom amanetu

Kako je portal Aktuelno ranije više puta pisao, potpisanim ugovorom između SPC i bivšeg premijera Dritana Abazovića, u potpunosti je poništeno nasljeđe pokojnog Amfilohija koji je planirao i pripremio teren za potpisivanje tog dokumenta sa “Pravoslavnom crkvom u Crnoj Gori“. Taj termin je izbačen iz ugovora, i zamijenjen nazivom Srpska pravoslavna crkva (SPC).

Takođe, ugovorom je ukinut Episkopski savjet Pravoslavne crkve u Crnoj Gori kao i titula arhiepiskopa, koju je nosio pokojni Amfilohije. Odlukom centrale SPC o ukidanju Episkopskog savjeta u Crnoj Gori, koja je potvrđena „temeljnim ugovorom“, izvršena je jaka centralizacija nove uprave takozvane SPC, a Mitropolija crnogorsko-primorska, nekada druga po rangu u SPC, svedena je na nivo episkopije. Odnosno – ponižena je.

Kao glavnog krivca za izdaju Amfilohija i njegov amanet, korpus lojalan pokojnom Radoviću označio je prvog operativca SPC Velibora Džomića. Džomić je kao glavni pravnik u crkvi Srbije najzaslužniji za sastavljanje ovako nakaradnog temeljnog ugovora iz kojeg je izbačeno sve za što se pokojni Amfilohije zalagao.

Džomić je nakon izdaje Amfilohijevog amaneta vraćen u Beograd, gdje je postao prvi operativac režima srpskog autokrete Aleksandra Vučića i njegove produžene ruke patrijarha Porfirija.

Džomić je sada član inkvizitorne komisije koju predvodi siva eminencija SPC mitropolit bački Irinej Bulović, a u njoj učestvuje i SNS lojalista – Metodije Ostojić koji je zbog lojlanosti Vučiću i šefu crkve Srbije Porfiriju Periću dobio zvanje mitropolita, upravo da bi mogao da neutrališe Joanikija u Crnoj Gori.

Velibor Džomić – izdao svog duhovno-političkog oca Amfilohija za beogradske srebrenjake

Međutim, posljednje izjave i dešavanja jasno ukazuju na to da amanet pokojnog Amfilohija više ne može da bude skriven i da je sve veći pritisak da se u Crnoj Gori ispravi nepravda vezana za pravoslavnu crkvu.

Na posljednjem popisu stanovništva potvrđeno je ono što je Portal Aktuelno odavno najavljivao – da ideja Pravoslavne crkve u Crnoj Gori ima dominantnu podršku stanovništva.

Kako je u oktobru 2024. godine saopšteno iz Uprave za statistiku, na popisu koji je održan u decembru 2023. godine, nešto manje od 13% (12,68%) stanovnika Crne Gore pravoslavne vjeroispovijesti izjasnili su se kao vjernici Srpske pravoslavne crkve.

Kada se uzme u obzir broj vjernika svih vjerskih zajednica (pravoslavci, katolici, islam…), 56.231 lice se izjasnilo da mu je vjera pravoslavna i da je pripadnik Srpske pravoslavne crkve, što je oko devet odsto. Ako uzmemo u obzir da se na popisu oko tri odsto stanovništva izjasnilo kao vjernici Crnogorske pravoslavne crkve, jednostavnom računicom možemo zaključiti da oko 84 odsto pravoslavnog stanovništva podržava ideju Pravoslavne crkve u Crnoj Gori.

Dakle, koncept Pravoslavne crkve u Crnoj Gori kad tad će morati da bude formalizovan, jer ima dominantnu podršku u narodu. Ostaje samo da se vidi kada ćemo konačno dobiti svoju crkvu nezavisnu od strane države koja SPC koristi samo kao oružje u službi velikosrpskog nacionalizma i hegemonizma.