Mučnina razvaljuje

piše: Željko Vukmirović

Prvo je bilo neprijatno, sad je još neprijatnije. Crna Gora je prešla prilično nelagodan i mučno dug put prije nego što je neko uopšte i spomenuo finiš pregovora o pristupanju Evropskoj uniji. Tako da malo grčeva po stomaku uopšte ne bi trebalo da iznenađuje. 

Ova priča raspolaže skoro svim dramskim elementima. A i radnja se dešava u sasvim određenom vremenu. Od evropske birokratske indolentnosti prema Crnoj Gori do gotovo histeričnog optimizma sa već planiranim datumom potpisivanja pristupnog ugovora. A ima i seksa. 

Gnjavaža je počela još prije obnove crnogorske državnosti. Uvažena je totalno nejasna i iritirajuća preporuka Evropske unije da bi referendum o nezavisnosti bio uspješan neophodno je da ga podrži više od 55 odsto birača. Izgledalo je kao izlobirani specijalitet za jednu moguću državicu na rubu Evrope. Bilo je to prilično potcjenjujuće. Ipak, preko tog uslova se prešlo pješke i uvažavajući Evropu. Bez mnogo suvišne priče. Taj seks se više nije spominjao. 

Uslijedile su godine koje su ispunjavale tek mrvice pažnje. Još od 2007. godine i ratifikacije Sporazuma o Stabilizaciji i pridruživanju, sve je teklo sporo i praćeno strogim evropskim učiteljskim nadzorom koji nije ostavljao mnogo prostora za optimizam. Vrlo brzo nakon toga velika iščekivanja su se razišla i pogubila na raznim stranama, a regionalni politički cirkus se raskomotio na teritoriji Zapadnog Balkana. Potvrda o tome stigla je već 2012. godine sa razrješenjem izbora u Srbiji, te provalom podrške prosrpskim i proruskim strankama u Crnoj Gori. 

Ćutljivo trpljenje mučnine crnogorskog evropskog puta se više nije moglo sakriti. Standardna umirujuća napomena vozača da stajemo kod prve pumpe baš i nije bila od neke pomoći.

Razni nemiri su bili pravdani potrebom za neophodnim promjenama. Ispalo je da je najželjenija promjena Zakon o slobodi vjeroispovjesti. Ili svojatanje srpske crkve nad crnogorskim imanjima koja su podrazumjevala crnogorske crkve i manastire, kao i zemljišta i šume. 

Evropa je ove promjene najprije spakovala u primarnu slobodu izražavanja. Odgovor, o čijoj se slobodi tu radi, nikada nismo dobili. Poslije toga Evropa baš i nije bila zainteresovana za epilog koji je, između ostalog, bio suprotan početnim evropskim ocjenama, u prvom redu Venecijanske komisije. 

A onda, kada su se već promjene dogodile, a seks začinjen tuđim političkim i materijalnim miješanjem, gotovo da je zaslijepila brzina kojom je Evropa počela da uvažava integracioni proces Crne Gore. Bez obzira što montirani diletanti u crnogorskoj vlasti nisu imali pojma kako se to radi. Evropa je samo prepoznala svoje interese. I geopolitička strategija više nije bila samo teorija rezervisana za margine svjetskih konferencija. 

Biće da ona bukvalna linija fronta nije samo u Donbasu. I da ima raznih linija. Dok se mi zabavljamo zagrljajima Marte Kos i ponekom njenom na brzinu ispijenom čašicom. Ili na brzinu sklepanom Satlerovom promocijom epike. 

Pozitivno okončanje pristupnih pregovora Crne Gore sa EU je realnost. Nerealno je samo prisustvo predstavnika prosrpskih stranaka koji se u cijelu priču uvaljuju sa svojom verzijom prioriteta, himnom, jezikom, zastavom, istorijskim trabunjanjima i poštovanjem prema osuđenim ratnim zločincima. A nerealno je i prisustvo pozera i foliranata koje građanska uvjerenja nisu ni očešala u prolazu.

Mnogo toga ovdje ne štima. Izuzetno je neprijatno.

A i mučnina razvaljuje.