PAD ORBANA I CRNA GORA: Poruka o „trojanskim konjima“ tek sada je dobila puni smisao

Piše: Balša Knežević

Reakcije nakon izbora u Mađarskoj se i dalje ne stišavaju, što ukazuje na činjenicu da u posljednjih nekoliko godina, ako ne i decenija nije bilo značajnijeg događaja za političku scenu Evrope.

Smjena Viktora Orbana, apsolutiste sa izraženim političkim afinitetima prema Moskvi, i dolazak Petera Mađara, predstavlja snažnu poruku Evrope koja je konačno odlučila da učini nešto konkretno po pitanju politike subverzije koja potiče od samih članica EU.

Ako makar letimično pregledamo globalne analize i reakcije nakon izbora u Mađarskoj, uočićemo da je zastupljeno par ključnih teza.

Poraz Trampa i Putina, Vučić u nokdaunu

Rezultat izbora u Mađarskoj predstavlja veliku pobjedu Evrope, prije svega nad njenim geopolitičkim konkurentima – Sjedinjenim Američkim Državama (SAD) i Rusijom. Orban je izgubio izbore i pored otvorene podrške predsjednika SAD i Rusije – Donalda Trampa i Vladimira Putina. Odlazećem mađarskom premijeru nije pomogao ni potpredsjednik SAD Džej Di Vens koji je posjetio Mađarsku i direktno mu pružio podršku.

Putin i Tramp poraženi u Mađarskoj

Čini se da je posjeta Vensa samo odmogla Orbanu, jer je postalo očigledno da je animozitet Evropljana prema Trampovoj administraciji doživio kulminaciju.

Da ne govorimo o tome da odlazećem mađarskom premijeru nije pomoglo ni prisustvo Putinovih tehnologa propagande, koji su mu pružali svesrdnu pomoć.

Osim što je Evropa pobijedila Trampa i Putina u Mađarskoj, smjena vlasti u ovoj zemlji predstavlja svojevrsni politički nokdaun za srpskog autokratu Aleksandra Vučića od kojeg će se teško oporaviti.

Vučić je sam sebe doveo u bezizlaznu situaciju bezrezervno podržavajući Orbana. Kulminacija te bezrezervne podrške je navodno pripremljena diverzija sa eksplozivom kod gasovoda Južni tok, koja je samo nekoliko dana prije izbora trebalo da posluži Vučićevom političkom saborcu da dizanjem tenzija i eventualnom radikalizacijom političkih prilika, stekne prednost na izborima.

Međutim, ni to nije spriječilo promjenu vlasti u Mađarskoj, a Vučić je i sam kupio kartu za Orbanov Titanik, jer je Evropa jasno poručila da više neće tolerisati korumpirane autokrate koje gaje jake simpatije prema Kremlju i Vladimiru Putinu.

Viktor Orban i njegov politički saborac Aleksandar Vučić: Srpski autokrata svjestan da je sledeći kome se smiješi smjena

Poruka za Crnu Goru

Izbori u Mađarskoj će i te kako imati uticaj i na Crnu Goru. Sada mnoge poruke visokih evropskih zvaničnika, tu se prije svega misli na komesarku za proširenje Martu Kos, postaju potpuno jasne i dobijaju puni smisao.

Polazeći od toga da je EU uspjela da pobijedi jednog od svojih žešćih oponenata, koji je godinama potkopavao gotovo svaku važniju odluku unutar Unije, to sada predstavlja jasnu poruku svim političkim snagama koje se samo na priči zalažu za evropske vrijednosti.

„Poruka izbora u Mađarskoj je da se Evropa konačno probudila i da će sve one snage koje se protive evropskim projektima, a samo na rijecima podržavaju EU, kad-tad biti otpisane. To naravno važi prije svega za Crnu Goru, gdje će vlast morati istinski da se potrudi da dokaže da zaista želi da ispuni evropsku agendu. Tu se naravno misli na podršku projektima iza kojih stoji EU kao što su kolektor u Botunu, koncesija na aerodrome u Tivtu i Podgorici, ali i usklađivanje izmjena zakona sa tekovinama EU“, rekli su naši diplomatski izvori.

Napomena o „trojanskim konjima“ nikad nije bila jasnija

U tom kontekstu napomena o „trojanskim konjima“ koju je više puta izrekla Marta Kos dobija novi, mnogo jasniji kontekst.

Marta Kos i Milojko Spajić: Prošlo je vrijeme šuplje priče

Kos je više puta istakla da ne želi da bude zapamćena kao komesarka koja je u EU „uvela trojanske konje koji će potom biti aktivni za pet, 10 ili 15 godina“,

Ona je prilikom nedavne posjete Crnoj Gori bila jasna kada je kazala da je „EU naučila lekcije iz ranijih proširenja, i da želi da se zaštiti od situacija gdje članice ne poštuju pravila“. Iako je dodala da se to „ne odnosi specifično za Crnu Goru, već generalno“, jasno je da je to samo nastavak njene priče o „trojanskim konjima“ i „zemljama koje bi potkopavale EU iznutra“. Za takve zemlje Kos je još ranije rekla da ne mogu postati članice Unije.

Nakon što je Evropa pokazala da je u stanju da se izbori sa najvećim „trojanskim konjem“ u svojim redovima, jasno je da ni prema kandidatima za članstvo, uključujući i Crnu Goru, više neće biti gledanja kroz prste. Niti na to što svaka partija radi, niti na to što podržava u parlamentu, ali ni na to kako glasa po pitanju važnih projekata i zakonskih rješenja.

Andrija Mandić i Marta Kos: Predsjednik Skupštine na riječima u Evropi, srcem u Kremlju i Beogradu

Stoga se nameće opravdana sumnja – da li je trenutna vlast uopšte u stanju da uvede Crnu Goru u EU, i ko iz sadašnje opozicije realno pomaže, a ko odmaže u tome?

Jer obračunom sa Orbanom, Evropa je poslala poruku da se konačno budi i da je spremna da se bori za sopstvene interese.

Sve u svemu, poraz Orbana u Mađarskoj dao je puni smisao svih opaski o „trojanskim konjima“ koje Evropa više ne želi u svojim redovima. Iako Marta Kos nije zvanično rekla, ovoga puta ti novi evropski standardi se odnose „specifično na Crnu Goru“.