VUČIĆ U NEMILOSTI BRISELA I MOSKVE: Politički davljenik bez izlazne strategije

Srpski autokrata Aleksandar Vučić u posljednjih par nedjelja doživio je dva velika politička udarca kakva nije iskusio još od kad je stupio na vlast 2012. godine.

Dan nakon što su objavljeni rezultati izbora u Mađarskoj, gdje je dugogodišnji premijer Viktor Orban doživio debakl, počele su spekulacije da je to i veliki poraz Vučića koji je sve karte bacio na svog bliskog saradnika, sada odlazećeg mađarskog premijera.

Ne treba ići u preopširnu analizu da bi se konstatovalo da smjena vlasti u Mađarskoj predstavlja svojevrsnu političku agoniju za Vučića od koje će se teško oporaviti.

Više neće moći da računa na EU

Vučić je bezrezervno svrstavajući se sa Orbanom, doveo sebe u bezizlaznu situaciju. Kulminacija te bezrezervne podrške je bilo navodno pripremljena diverzija sa eksplozivom kod gasovoda Južni tok. Tu akciju je pobjednik izbora u Mađarskoj Peter Mađar okarakterisao kao povod da Orban „širi paniku“ ističući da su sve organizovali „ruski savjetnici“, aludirajući da se radi o „false flag“ operaciji (operaciji pod lažnom zastavom).

Nakon poraza njegovog bliskog sveznika Viktora Orbana, Vučiću predstoji veoma neizvjesna politička budućnost

To ukazuje da je pomenuta akcija koja je na teritoriji opštine Kanjiža organizovana neposredno prije izbora, trebalo da posluži Orbanu, Vučićevom političkom saborcu da dizanjem tenzija i eventualnom radikalizacijom političkih prilika, stekne izbornu prednost.

Međutim, ta zamisao nije uspjela. Sada je jasno da je Evropska unija (EU) konačno pokazala snagu i poslala jasnu poruku da neće trpjeti sabotaže od svojih članica, čiji politički lideri, iako u sastavu Unije, imaju jake tendencije za kočenje bitnih evropskih procesa, dok gaje veoma velike afinitete prema politici Kremlja. Bezrezervnom podrškom Orbanu Vučić se našao upravo u tom paketu lidera, koji više neće moći da računaju na razumijevanje iz EU.

Kontinuitet nemilosti Kremlja

Osim toga što je kupio kartu za Orbanov Titanik, Vučić je krajem marta doživio još jedan težak politički poraz.

Rusija na koju se Vučić poziva kad god treba konsolidovati svoje, pretežno rusofilsko biračko tijelo, opet nije izašla u susret srpskom autokrati produživši gasni sporazum za svega tri mjeseca.

Produženje gasnog sporazuma za svega tri mjeseca jasan signal Vučiću da je izgubio podršku Kremlja

Iako je Vučić očekivao produženje ugovora na minimum tri godine, umjesto potpisivanja novog dugoročnog gasnog aranžmana sa Rusima, Srbiji je ponovo postojeći ugovor, aneksom produžen za samo tri mjeseca. Direktor Srbijagasa Dušan Bajatović, naveo je da će tako biti i ubuduće, što znači da će Moskva i ubuduće na kašičicu davati gas Srbiji jer su očigledno izgubili povjerenje u prevrtljivog Vučića i njegov režim.

Jasno je da je ovo direktni poraz Vučića jer je urgirao mjesecima za višegodišnje produženje gasnog ugovora, a odgovor o tromjesečnom produženju dobio je zadnjeg dana prije isteka važećeg ugovora.

Iako je srpski autokrata morao da proguta veoma neugodnu rusku pilulu, ona je ipak bila zaslađena okolnošću da mu je saglasnost za produženje gasnog sporazuma u telefonskom razgovoru dao direktno predsjednik Rusije Vladimir Putin.

Vučić ostao bez izlaznih opcija

Ono na što posebno treba obratiti pažnju jeste da je Rusija ovu, za Vučića izuzetno neprijatnu odluku, donijela u jeku priče o vanrednim izborima u Srbiji. Srpska javnost već uveliko spekuliše da bi Vučić mogao da raspiše vanredne izbore na Vidovdan, ili najkasnije do kraja godine.

Međutim, produžavanje gasnog sporazuma na svega tri mjeseca, umjesto na tri godine, je očigledan signal da Vučića Rusija više ne podržava, iako je to bilo jasno još odavno, kada je srpski autokrata isponižavan prilikom proslave Dana pobjede u Moskvi prošle godine.

Evropa više neće tolerisati korumpirane autokrate okrenute Kremlju

Poraz Orbana, Vučićevog bliskog saveznika, znači da je Evropa jasno poručila da više neće tolerisati korumpirane autokrate koje gaje simpatije prema Kremlju i Vladimiru Putinu. U toj nepoželjnoj ekipi jedno od počasnih mjesta zauzima i Vučić.

Međutim, produženje gasnog sporazuma „na kašičicu“, ukazuje da je srpski autokrata i u nemilosti Kremlja, tako da je njegov prostor za demagoško vrdanje smanjen do krajnjih granica. Ostalo mu je veoma malo kiseonika, što veoma otežava njegovo političko disanje. A poznato je da je nedostatak vazduha, odnosno prostora za manevrisanje, najočigledniji nagovještaj političke smrti.

Maksimum koji u ovoj situaciji Vučić može da izvuče jeste da odustane od brzog sprovođenja izbora i da ih odugovlači makar do kraja godine… Da bi koliko-toliko produžio svoj opstanak na vlasti.

R.A. – B.K.